Interviewreeks :: Therapie :: Wat mag je verwachten?

De Beeldfabriek -een vereniging van sociaal geëngageerde documentairemakers- kwam me interviewen over therapie. Negen vragen, in negen video’s.

Doorbreek de eenzaamheid en word buddy

Al enige tijd ben ik vrijwilliger voor ‘Buddywerking’. Wat houdt dat in? Ik engageer mij om minstens twee jaar enkele uren per maand af te spreken met iemand die het moeilijk heeft. Meer is het eigenlijk niet. De organisatie ondersteunt de vrijwilligers goed, geeft hen informatie over psychologische kwetsbaarheden, organiseert ook uitstappen voor de vrijwilligers en zorgt ervoor dat de buddy gelinkt wordt aan een deelnemer die bij hem/haar past. De organisatie stelde mij vorige week deze tien vragen.

1. Hoe lang ben jij reeds buddy?

Ongeveer sinds april 2013.

2. Hoe verliep de kennismaking met de deelnemer?

In alle drie de gevallen vlotter dan verwacht. De medewerkers van buddywerking bereiden je goed voor, ze scheppen rust en de kennismaking vindt plaats in een ongedwongen sfeer.

3. Zie je een evolutie in het contact tussen jou en de deelnemer?

Ja, in het begin gaat het vaak over de omstandigheden en de problemen van de deelnemer, daarna ligt het accent minder op serieuze gesprekken en meer op samen plezante activiteiten doen. Als de deelnemer het moeilijk heeft, valt hij/zij makkelijk op je terug, omdat je geen deel bent van zijn vaste omgeving en ook niet het ‘ernstige etiket’ van een professionele hulpverlener meedraagt, je bent toegankelijker. De activiteiten en de gesprekken worden spontaner. In het begin heeft de deelnemer veel nood om af te spreken, daarna minder. Soms is een telefoongesprek ook goed.

4. Welke activiteiten doen jullie samen?

Praten, wandelen in natuur, musea bezoeken, een spel spelen, films kijken, gaan eten op restaurant, naar toneel, fietsen, samen winkelen, social media leren gebruiken, …

5. Weet jij wat jij en de afspraken met jou voor de deelnemer betekenen?

Ik meen dat de deelnemer het contact met de vrijwilliger kan inzetten als een soort ‘joker’, als een ‘time-out’, doordat je noch familie bent, noch een vriend, noch een professionele hulpverlener. De deelnemer heeft een objectiever klankbord, heeft te maken met iemand die enige affiniteit heeft met de problematiek van de deelnemer, en psychologisch belangrijk: hij/zij moet niet betalen voor dat luisterend oor (wel zo, bij een therapeut).

buddywerking_logoHet luisterend oor lijkt mij dubbel zo veel effect te hebben, omdat de vrijwilliger de deelnemer en zijn verhaal de moeite waard vindt, gewoon zo. Familie en vrienden staan soms te dicht bij de deelnemer, vellen sneller een oordeel, de deelnemer is vaak ook bang van hen te belasten of ‘in herhaling’ te vallen. Sommige kwesties liggen zo gevoelig dat ze ook niet met vrienden of familie te bespreken zijn. Of: vrienden en familie kunnen geen activiteit meer ondernemen ZONDER over de problemen te beginnen, ze beginnen de persoon te veel te associëren met zijn probleem, terwijl de deelnemer liever gewoon iets wil doen zonder aan die problemen herinnerd te worden.

6. Wat betekent de deelnemer en de afspraken met de deelnemer voor jou?

Een bevoorrechte inkijk in minder bekende delen van onze leefwereld, die je anders nooit te zien krijgt. De kans om iemand te steunen wanneer het echt nodig is. Een zeer leerrijke, praktische kijk op psychologie en de zeer concrete samenhang tussen trends in onze maatschappij en het effect daarvan op de psyche van individuele mensen.

Zeer concreet: Ik heb twee toffe mensen leren kennen, met een zeer rijke belevingswereld en veel levenservaring, die allebei bewezen dat ze ondanks hun problematiek iets willen betekenen voor hun omgeving en onze maatschappij.

7. ‘Buddy’s halen psychisch kwetsbare mensen uit hun isolement’. Ervaar jij dit ook zo? Kan je dit met een concreet voorbeeld toelichten?

Ja, absoluut. De deelnemer kan na langdurige ziekte de indruk hebben dat hij enkel nog contact heeft met professionele hulpverleners of met mensen die zelf ook in een isolement zitten. Op zo’n moment ben je echt de ‘gids’ naar de buitenwereld. Soms is de deelnemer zo onwennig bij het doen van alledaagse dingen dat je al veel betekent gewoon door er te zijn. Ook moeten deelnemers vaak een schuldgevoel overwinnen. Ze zijn ziek, maar zijn bang dat er nog steeds een taboe ligt op psychische kwetsbaarheid en denken dat mensen hen zullen veroordelen. Dat versterkt hun isolement nog. Door hun probleem te erkennen en hen tegelijk duidelijk te maken dat ze door hun probleem niet aan waarde inboeten, versterk je voor een deel hun assertiviteit.

8. Wat heb jij nodig om je goed te voelen in je engagement als buddy?

Degelijke informatie. Een regelmatige opvolging. Deelnemers die op een verantwoordelijke manier omgaan met Buddywerking (in de mate van het mogelijke) Enige rekening houden met mijn chronisch chaotische agenda (al die dingen zijn er bij Buddywerking) (het gratis én lekkere eten tijdens infodagen is een zeer toffe bonus!!)

9. Krijg je soms reacties uit je omgeving op het feit dat je dit engagement opneemt?

Zelden. Mensen zijn soms positief verrast dat je zoiets doet. Soms zijn ze nogal rap om te vragen: ‘kun je daar niet voor betaald worden?’ De meeste mensen vinden het ‘mooi’ dat je zoiets doet. Of ze zeggen dat zoiets ‘niet evident’ is.

10. Heb jij een droom voor de buddywerking?

Het ware goed als dit initiatief breder bekend raakte en er een reflex ontstond om niet alleen naar een psycholoog te stappen of een dokter, maar een aanvraag voor een buddy te doen. Ik denk dat een initiatief als buddywerking een groot verschil kan maken. Dat meent ook een professional en academicus Paul Verhaeghe (Ugent). Verder als droom: Buddywerking zou misschien elk jaar één grote culturele activiteit kunnen organiseren met de input van de deelnemers en de vrijwilligers, omdat ik bij zowel deelnemers als vrijwilligers een bovengemiddelde interesse in kunst en cultuur opmerk…

Voor meer info over Buddywerking:

Buddywerking Ziekenzorg CM Op-Stap

Zuid-Oost-Vlaanderen

Hopmarkt 10

9300 Aalst

http://www.buddywerkingzov.be/