Kort verslag van ons huwelijk in Slowakije

image1Het begon met huwelijkslessen bij een Slowaakse priester in Brussel.

Toevallig woont hij op wandelafstand van het metrostation waar die terroristische aanslag is gepleegd. Hij was op dat moment echter in Slowakije, en dus ver uit de buurt. Een katholieke priester uit de weg ruimen, hadden ze natuurlijk ‘extra punten’ gevonden…

Ok, eventjes focussen.

We hebben hem uiteindelijk een keer of vijf ontmoet voor huwelijkslessen. Drie afspraken waren formeel, de andere keren was het informeel.

De priester was jong, en openhartig. Ruimdenkend, maar niet al te erg. Hij zei dat hij tolerant was, tot op een bepaalde grens. Sommige zaken tolereerde hij niet. Ik neem aan dat ik meer tolereer dan hij of zelfs mijn diepgelovige echtgenote, maar goed. Ik hou van mensen die zichzelf goed kennen. Hij zei ook dat hij eigenlijk nooit priester had willen worden. Hij had liever een gezin gehad. Het ging om een echte roeping dus. God had andere plannen met hem.

We ontmoetten hem in een voorkamertje van een vrij groot huis in een rustige, tamelijk verzorgde buurt van Brussel. Niet ver van het plein met een standbeeld van Ambiorix, en niet ver van de gebouwen van de Europese Unie. Die buurt houdt men natuurlijk proper.

Nogal psychologisch

De informatie die we kregen was niet zozeer religieus van aard als wel psychologisch onderbouwd. De saus was natuurlijk op en top christelijk. Tot mijn verbazing noemde hij vaak bekende niet-academische psychologieboeken, zoals ‘the road less travelled’ van Scott Peck of ‘the seven habits of highly effective people’ van Steven Covey.

Wat heb ik onthouden van die lessen? Sja, dat verliefdheid geen basis is voor een huwelijk, want dat vervliegt toch altijd. Duh… Dat een relatievorming begint met feestelijk dansende hormonen, maar dat een koppel dan door de woestijn moet. Er ontstaat een gevecht waarin de twee partners die eerst dolverliefd zijn opgelost in een roze wolk, terug hun individualiteit uitschreeuwen. We zijn meer dan vijf jaar samen, dus we zijn al door de woestijn. Ik ga hier direct eens van mijn thee drinken, zie.

We hebben vier van die vijf jaren doorgebracht met 1200 kilometers tussen ons in, dus dat het niet louter om verliefdheid gaat, weten we ook al. We krijgen ook nog te horen dat seksualiteit tot creativiteit leidt. Hoezee! Misschien dat ik als schrijverke dan daarom zo’n verdacht hoog libido heb. Ik heb er anders geen verklaring voor, want ik vertoon verder geen tekenen van bovengemiddelde testosteronniveaus…

Hij doelt natuurlijk op monogame seksualiteit of zoals ik dat zie: een monnikenleven met een hongerdieet met één uitzondering in het celibataire bestaan. Hij heeft het ook nog over wat een christelijk huwelijk nu eigenlijk onderscheidt van andere huwelijken. Als ik het mij goed herinner is het grote verschil, dat het hoofddoel van zo’n christelijk huwelijk het dienen van Jezus Christus is, en niet zichzelf of elkaar. Het is natuurlijk wel de bedoeling om elkaar gelukkig te maken en te focussen op de ander, maar Jezus komt daar dan blijkbaar nog boven. Ik vond al dat wij in bed steeds door iets of iemand bespioneerd worden. Nee, totaal niet.

Uiteindelijk krijgen wij een oorkonde die aangeeft dat wij de lessen doorlopen hebben. De priester reageert ietwat beschaamd als hij ontdekt dat ik als therapeut werk. ‘En ik zit over al die psychologie te praten! Ik vond al dat jullie het meeste al kenden!’

En ik kreeg nog complimenten over mijn Slowaaks ook. Mijn anerkennungssuchtig ego had eigenlijk geen klagen over de ervaring. Het enige moment waarop ik mij enigszins moest inhouden was toen hij zei dat de Kerk heel veel had gedaan om de heidense literatuur te redden. Sure… Ik meen dat de katholieke kerk verantwoordelijk is voor de grootste boekenverbranderij en beeldenstorm in de geschiedenis. De priester in Erembodegem zei tenminste zelf dat de Kerk in het begin eigenlijk geopereerd heeft als ISIS vandaag. Maar die man stond op een aantal maanden van zijn pensioen en die durfde al eens iets gewaagds zeggen.

Soit, we hebben les gekregen, en ik vond het best interessant. Een paar miljard keer interessanter dan naar wielersport kijken bijvoorbeeld. En het was allemaal in ’t Slowaaks, dus dat was dan weer gratis taalles. Nee, ik begin aardig goed te worden in het positieve van dingen te zien.

Achteraf hebben we hem een fles Berghop gekocht, een bier dat alleen in Erembodegem te verkrijgen is en daar ook lokaal gebrouwen wordt. Tot onze verbazing pakte hij ons mee naar zijn eigen vertrekken, en daar hebben we dan samen dat bier uitgedronken. Nou ja, Zuzana en de priester hebben gedronken. Ik drink hoogst zelden alcohol, dus ik hield het bij kraantjeswater.

Ik vermoed dat de man eenzaam was, Slowakije miste -België beviel hem niet, omwille van de kilte van de menselijke relatie aldaar-, en Zuzana aantrekkelijk vond. Niets van dat neem ik hem kwalijk.

The wedding planners

Los van bureaucratische complicaties hebben we het daarna qua organisatie heel gemakkelijk gehad. Mijn Slowaakse ouders -ik hou niet zo van het woord ‘schoonouders’- hebben alles georganiseerd. Ze hebben wel onze mening gevraagd. Het was echter aftasten wat zij precies wilden en in hoeverre we hun daar in tegemoet wilden komen. De vader wilde bijvoorbeeld overduidelijk dat we er het gebruikelijke ritueel van Čepčenie bij lapten. Een woord dat ik eigenlijk niet direct kan vertalen. Ik houd zelf absoluut niet van die volksdansjes en de traditionele klederdracht zegt me ook niks. Vrouwelijke mode kan me vóór de uitvinding van de minirok eigenlijk gestolen worden. Als ik het goed begrepen heb, komen een aantal meisjes rond de bruid dansen en proberen enkele mannen haar af te snoepen. Ze moet dan een aantal keer nee zeggen en dan uiteindelijk blijft ze bij de echtgenoot. Volgens Zuzana is het voornamelijk een geweldige marketing truc waarbij dansgroepjes zich specialiseren in dit ritueel en goed hun boterham verdienen… Nee, bedankt.

Iets van traditionaliteit moest er echter zijn, want de vader begon nogal lijkbleek te worden. Ook omdat ons feest naar zijn uitbundige Slavische normen veel te klein was, met veel te weinig genodigden (een stuk of 40). Wat we dus wel laten doen hebben, is dat voor het feest aanving, de ober van dienst een bord kapot sloeg. De man moet dan vegen, en de vrouw moet de scherven opvangen in een stofblik. Het aantal scherven dat nog op de grond blijft liggen, staat gelijk aan het aantal kleinkinderen dat de ouders mogen verwachten.

Waar ik niet op had gerekend, is dat ze een slechte borstel geven, zo’n echt oude bezem. Waar ik nog minder had op gerekend is dat de vrienden op het stofblik komen schoppen als het eindelijk vol is. En dat doen ze herhaaldelijk. Tof! Ook de omstaande vrouwen schoppen de scherven in het rond.

Anyway, de balans: we krijgen vier kinderen. Mijn schoonvader hield de vier scherven op zak en toonde ze later nog vaak aan de gasten.

Vier kinderen dus, dat is exact genoeg om het bordspel Axis en Allies te spelen, en een speler te hebben voor de Soviet-Unie, de Duitsers, de Engelsen, de Amerikanen en de Japanners. Yes!

Ik meen ook dat je een serieus belastingsvoordeel hebt vanaf vier kinderen, maar dat moet ik eens navragen bij een goede vriend die op de belastingen werkt. Ja, ook een belastingscontroleur heeft vrienden. Er is hoop voor iedereen.

Om nog iets korts te zeggen over het logistieke deel van het feest: onze Slowaakse ouders hebben dus werkelijk alles geregeld. De eigenaar van het complex waar het feest doorging zei: ‘Ik heb nog nooit meegemaakt dat ik een heel huwelijksfeest via email regel.’ Normaal keurt de bruid elk hoekje en kantje van de feestzaal en het gastenverblijf. Wij zijn voor het feest niet eens ter plaatse geweest. Deels omdat we nu eenmaal honderden kilometers van de plaats van de feestelijkheden wonen, deels uit luiheid, en deels omdat de ouders nogal duidelijke gedachten hadden over hoe het feest moest verlopen en wij niet ambetant wilden doen door allerlei ‘gekke’ dingen te doen. Gezelschapsspellen spelen werd me namelijk al verboden, dus wat ik verder nog in gedachten had, was al helemaal uit den boze. En een veganistisch huwelijksfeest kan je anno 2016 in Slowakije niet maken als je een goeie verstandhouding wil bewaren met je gasten.

Wat is er Slowaaks aan?

Naast dus het kapotslaan van het bord, waren er nog wel wat Slavische elementen. Ten eerste bleef ongeveer de helft van de gasten na het feest slapen in het complex waar het feest plaatsvond. In België doen we dat niet, ik heb dat toch nog nooit gehoord.

Al de drank stond bij aanvang uitgestald op een tafel in de zaal. Voor een Belg is dat gruwel, want ook al het Belgische bier stond op die tafel. Slowaken blijken hun bier dus liever lauw te drinken, ik heb dat hier al vaak gemerkt. De gangen van het eten volgen elkaar veel sneller op dan bij ons. Ik heb zelden zo’n snelle bediening gezien, en er was maar één serveuse.

Er werd niet per se meer of minder gegeten dan op een Belgisch feest, maar er waren wel absurde hoeveelheden taartjes en koekjes. Na afloop van het feest krijgt iedereen een fles witte wijn mee en een grote doos vol gebak. Dat mag absoluut niet overslagen worden. Wie naar huis gaat zonder, krijgt de volgende dag nog thuis bezoek om de koeken en de fles alsnog in ontvangst te nemen.

De kerkdienst is nog steeds een zeer big deal in Slowakije. Op het feest werd nog zeer enthousiast nagepraat over de preek van de priester. Een fenomeen dat ik in België nog nooit heb waargenomen. De preek ging over ijsschaatsen. Met name over een winnend Olympisch duo waarmee we vergeleken werden. Zo geweldig origineel is dat niet, maar voor een priester en een preek is het natuurlijk speciaal, dus iedereen was laaiend enthousiast.

Ook deze priester was overigens duidelijk aangetrokken tot Zuzana, want hij moest me na afloop in het oor kunnen fluisteren wat voor een mooie echtgenote ik heb. En ook daarvoor had hij dingen gezegd die in die richting gingen.

Nog voor iedereen in de kerk plaatsneemt, vliegt men al vlot in de drank trouwens. Men duidt twee jongemannen aan die shotglazen en drankflessen krijgen en daarmee bij iedereen rondgaan. Mijn eigen moeder had bijvoorbeeld al twee shots binnen voor de plechtigheid begon. Twee jongedames gaan rond met de onvermijdelijke bergen aan taartjes. Ik heb er zelf geen enkel geproefd, want ze zijn veel te zoet. Als ik één ding beter vind in België zijn het onze bakkers.

O ja, we gingen naar de mis in een oude Lada. Deze was versierd met de Slavische kleuren, blijkbaar om mij een plezier te doen, omdat ze weten dat ik die kleurencombinatie graag zie. Het is de kleurencombinatie van mijn studententijd. Men heeft hier echt zijn best gedaan om het mij naar de zin te maken, moet ik zeggen. Er was eigenlijk niks dat me stoorde. Achteraf vond ik het zelfs zo’n geslaagd feest, dat ik het toch nog spijtig vond dat ik geen enkele van mijn niet-Slowaakse vrienden had uitgenodigd, op beste makker Benjamin na dan. Maar die is al behoorlijk Slowaaks.

Om helemaal precies te zijn hier: een boel van onze Belgische vrienden dachten dat zij uitgenodigd waren, maar waren bijna allemaal verhinderd. Dat komt omdat men in Slowakije een aankondiging stuurt (‘oznamenie’) die niet hetzelfde is als een uitnodiging. Zuzana was zo ijverig geweest om zo ongeveer de hele contactlijst van VZW Don Ki Chod een ‘oznamenie’ te sturen. Hetgeen velen als een uitnodiging zagen.

In Slowakije zet je trouwens op de aankondiging of de uitnodiging niet je bankrekeningnummer zoals dat in België de gewoonte is…

Zonnige, vlekkeloze dag, eerlijk waar 

Op weg naar de mis kwam zeer toevallig net ‘the kids aren’t alright’ van The Offspring op de radio. Onze neef reed en die draaide het volume open. Onze nicht, een roodharige rock chick die ik voor het eerst op hoge hielen en in een nauwsluitende, roze baljurk zag, paste wonderwel bij de scène.

Daarna stond de fotograaf ons op te wachten. Tot ieders verbazing zijn we elkaar meteen beginnen tutoyeren. Dat gebruik van ‘u’ en ‘je’ hier in Slowakije is toch nog altijd een zwaar beladen issue. Ik houd zelf helemaal niet van vousvoyeren. Ik ben altijd reuzeblij als iemand zegt dat we kunnen overschakelen op ‘tykanie’. En wie toch een heel gesprek in de u-vorm blijft voeren, verliest punten, moet ik zeggen.

Twee uur duurde die fotoshoot. Met mijn bijzonder lage vervelingsdrempel (ik noem het zo, want ik geloof niet in ADD of ADHD, dat bestaat alleen om pilletjes te verkopen) begon ik de appelboomgaard van de priesters te plunderen. Kleine, eetbare appeltjes. Op bevel van de priester zelf zijn we ook op de trampoline gekropen. Ja,er staat een trampoline in de tuin van de priesters, je moet ze iets gunnen om ook eens van de grond te gaan. Wat dat voor foto’s oplevert, weet ik nog niet. Er zijn nog geen foto’s klaar.

Ook zeer Slavisch of christelijk was het ritueel vóór we naar de kerk trokken. De ouders vergeven dan de kinderen en geven hun zegen. De vader hield zijn hand boven ons hoofd en sprak geijkte formules uit. Zowel mijn moeder als mijn Slowaakse moeder begonnen hier bij al te wenen. Wenen deden ze ook later nog, in nog redelijk beperkte mate, deels door dehydratatie.

Het feest ging door tot half vier ’s ochtends, en dan ging iedereen slapen in de hotelkamers boven de feestzaal. We ontdekten ’s ochtends aan het ontbijt dat de hotelkamers op één vlak vervloekt zijn: niemand had enige geslachtsgemeenschap in het gebouw, tenminste niet tijdens of in de nacht na het feest. Dat wees enige navraag uit, een onderzoekje dat mijn toekomstige schoonbroer, het lief van mijn schoonzus, uitvoerde tijdens het ontbijt. Iedereen was te uitgeteld van het feest. De dansvloer was namelijk intensief bezet. Ik ben een notoir dansweigeraar tenzij ter dienste van een komische sketch, maar in Slavisch gezelschap ontsnapt niemand aan de feestvreugde.

Ik moest ook nog geblinddoekt uit een rij vrouwen kiezen welke de mijne was, door enkel de linkerhand van de dames af te tasten. Ik was content, want ik kon na veel twijfelen toch de juiste uitkiezen.

Zuzana kreeg een nog ietsje plezantere opdracht. Zij moest geblinddoekt de juiste kont uitkiezen uit een rij jongemannen. Ze koos de verkeerde, de knapste van mijn kontcurrenten, dus eigenlijk kan ik daar mee leven.

Met name mijn tekenaar, Dieter Walckiers, had zeer genoten van dit feest. Alsook zeer vermoedelijk, Rudi, Marianne, Patrick, Wouter, een historicus zonder oogkleppen, enz enz enz, maar ik heb de gastenlijst uit vrees voor mijn eigen onfeestelijkheid bewust beperkt gehouden. Alweer een inschattingsfout, want volgens Zuzana leef ik juist helemaal op tijdens een feest. Dus dat ik niet van feesten houd, is weer zoiets dat ik mezelf wijsmaak.

En zo leer je toch altijd wel iets bij.

PS

De openingsdans was een combinatie van twee liedjes. Eerst ‘Stand by me’, gecoverd door The Searchers en daarna volgde ‘All Apologies’ van Nirvana. Hetgeen tijdens de voorbereiding tot nogal wat discussie leidde, omwille van de lijn ‘married, buried’ en zo, maar uiteindelijk kwam er dan toch groen licht, hetgeen me verbazend erg ontroerde, zeg.

PPS

Het werkje op de foto is een handgemaakt geschenk vanwege Majka, het lief van Benjamin, mijn getuige.